KurumKarbon Kullanım Kılavuzu

KurumKarbon, kurumunuzun sera gazı envanterini dayanak belgeli veri girişiyle hesaplar ve TS EN ISO 14064-1:2019 uyumlu rapor üretir. Bu kılavuz, ekrandaki adımları sırasıyla anlatır.

Ürünün üç değişmez kuralı: ① Belgesiz veri kaydedilmez — her satıra fatura/makbuz gibi bir dayanak belgesi yüklenir. ② Eksik veri asla tahminle doldurulmaz — faktörü doğrulanmamış kalem hesaba girmez ve açıkça listelenir. ③ Kayıtlar değiştirilemez — düzeltme, gerekçeli iptal iziyle yapılır.

İçindekiler

1. Temel kavramlar
2. Kurum ve dönem tanımlama
3. Veri girişi (belge zorunlu)
4. Emisyon defteri
5. Kaynak envanteri ve beyanlar
6. Rapor, metodoloji ve denetçi eki
7. CBAM gömülü emisyon (ihracat veri paketi)
8. Sık karşılaşılan durumlar

1. Temel kavramlar

Kavram	Anlamı
Kapsam 1	Doğrudan emisyonlar: doğalgaz/akaryakıt yakılması (sabit ve mobil) ve soğutucu gaz kaçakları.
Kapsam 2	Satın alınan elektriğin üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlar.
Kapsam 3	Değer zinciri emisyonları (taşıma, personel servisi, atık gibi — veri girdiğiniz kategoriler).
tCO2e	Ton CO2 eşdeğeri — tüm sera gazlarının ortak birimi.
Emisyon faktörü	Miktarı emisyona çeviren resmî katsayı. Sistem atar; siz seçmez ve değiştiremezsiniz — her faktör kaynağı ve versiyonuyla kayıtlıdır (versiyon defterde, künyeler metodoloji dokümanında görünür).

2. Kurum ve dönem tanımlama (ekran: 1 · Kurum ve Dönem)

Kurum ekle: kurum adı zorunludur. VKN, adres, tesisler ve rapor sorumlusu alanları rapora girer; boş bırakılırsa raporda dürüstçe "beyan edilmedi" yazılır — sistem uydurmaz.
Dönem ekle: raporlama yılı ile başlangıç/bitiş tarihlerini girin (genellikle takvim yılı).

3. Veri girişi (ekran: 2 · Veri Girişi)

Faaliyet türünü listeden seçin (ör. elektrik, doğalgaz, dizel...).
Miktar ve birimi girin (birim listesi türe göre gelir).
Kapsam 1 yakıtlarında alt kategori seçin (sabit/mobil yanma).
İsterseniz tesis adı ve veri kalitesi sınıfı ekleyin (belirsizlik hesabına girer).
Dayanak belgesini yükleyin (zorunlu): fatura, makbuz veya rapor (PDF/PNG/JPG/WEBP, en çok 15 MB). Belge seçilmeden "Kaydet" açılmaz.

Mükerrer belge koruması: aynı dönemde aynı belge içeriğiyle ikinci kayıt engellenir (çift sayım koruması). Tek faturada ikinci kalem gibi meşru bir tekrar varsa ekran gerekçe sorar; gerekçe denetim izine yazılır.

4. Emisyon defteri (ekran: 3 · Emisyon Defteri)

Her kayıt; miktarı, kapsamı, faktör versiyonu, dayanak belgesi bağlantısı ve hesaplanan tCO2e değeriyle listelenir. Üstteki kutular Kapsam 1/2/3 ve toplamı, ayrıca kombine belirsizliği gösterir.

HESAPLANMADI: o türün faktörü henüz doğrulanmamıştır — satır hesaba ve rapora girmez, uyarıyla görünür (tahmin üretilmez).
İptal: hesaplanmış kayıt silinemez; gerekçe yazarak iptal edilir. Satır ve belgesi görünür kalır, toplamdan düşer.
Sil: yalnız hesaba girmemiş satır için mümkündür.

5. Kaynak envanteri ve beyanlar (ekran: 3b · Kaynak Envanteri)

Sistemde tanımlı TÜM olası kaynaklar durumlarıyla listelenir — kullanmadığınız kaynak sessizce yok sayılmaz:

HESAPLANDI: bu dönemde veri girdiniz.
KULLANILMIYOR-BEYAN: "bu kaynağı kullanmıyoruz" beyanı verdiniz — raporda dürüstçe 0 görünür.
VERİ GİRİLMEDİ: ne veri ne beyan var — envanter eksikliği olarak raporda açıkça işaretlenir. Dilerseniz dayanaklı bir önemlilik tahmini girebilirsiniz (hesaba girmez; önemlilik taramasında kullanılır).

6. Rapor, metodoloji ve denetçi eki (ekran: 4 · Rapor)

Rapor oluştur: TS EN ISO 14064-1:2019 uyumlu PDF (10 bölüm: kurum profili, kapsamlar, metodoloji, envanter sonuçları, belirsizlik, önemlilik, kaynakça, onay/imza) + satır bazlı Excel üretilir. Geçmiş raporlar aynı ekranda listelenir.
Metodoloji dokümanı: hesap formülleri ve faktör künyeleri — bağlantı rapor kartındadır.
Denetçi eki (CSV/JSON): her satırın tam parametre zinciri (miktar × çevrim × faktör [× GWP] = sonuç). Denetçiniz bu dosyayla her satırı hesap makinesinde yeniden hesaplayabilir; sistemin kendi bağımsız yeniden-hesap doğrulaması da dosyanın sonundadır.

Rapor bağımsız doğrulamaya hazırlanır; doğrulama (TS EN ISO 14064-3) akredite kuruluşların işidir. İmza alanları rapordadır.

7. CBAM gömülü emisyon (ekran: 5 · CBAM)

AB'ye ihracat yapan üreticiler için gömülü emisyon veri paketi üretir: ürün (CN kodlu) → belgeli üretim tonajı → öncül malzemeler → hesap → Komisyon şablonu (Excel) ve PDF özeti.

Üretim tonajı da dayanak belgesiz kaydedilmez; öncül gömülü EF'i yalnız kaynak referansıyla girilir.
Doldurulamayan her şablon alanı "veri yok" listesinde NEDENİYLE görünür — boş alan gizlenmez.
Ödenen karbon fiyatı (ör. TR-ETS) yalnız belgeli VERİ olarak taşınır; mahsup hesabı yapılmaz.

Sınır: bu paket CBAM beyannamesi değildir — beyanı AB'deki ithalatçı verir. Sistem, alıcınızın istediği emisyon evrakını dayanağıyla üretir.

8. Sık karşılaşılan durumlar

Durum	Nedeni ve çözümü
"Kaydet" pasif	Dayanak belgesi seçilmedi — belge yükleyin.
Kayıt reddedildi (belge biçimi)	Dosya uzantısı ile içeriği uyuşmuyor (ör. adı .pdf yapılmış görsel) veya 15 MB üstü. Belgenin aslını yükleyin.
"Mükerrer belge" uyarısı	Aynı belge içeriği bu dönemde zaten kayıtlı. Meşru tekrar ise gerekçe yazın; değilse ikinci kaydı yapmayın.
Satırda HESAPLANMADI	O türün faktörü doğrulanmamış — kalem hesaba girmez. Faktör doğrulanınca hesaplanır; tahmin üretilmez.
Belirsizlik "atanmadı"	Satırlara veri-kalite sınıfı atanmamış. Defterde "sınıf ata" ile atayın; kapsam yüzdesi raporda görünür.
Raporda "beyan edilmedi"	Kurum profilinde o alan boş — sistem uydurmaz. Kurum bilgilerini tamamlayıp raporu yeniden üretin.
Toplam raporla birebir mi?	Evet — rapor toplamı emisyon defteri toplamıdır; denetçi ekiyle satır satır yeniden hesaplanabilir.

Sorunuz için: kurumsal destek kanalınız üzerinden bize ulaşın.